Қызметтер

«Экологиялық бақылау және химиялық талдау» аналитикалық зертханасы

Зертхананың негізгі қызметі

«Экология» ғылыми-зерттеу институтының «Экологиялық бақылау және химиялық талдау» аналитикалық зертханасының негізгі қызметі – қоршаған орта нысандарының сапалық және сандық көрсеткіштерін анықтау, олардың экологиялық жай-күйін бағалау, сондай-ақ экологиялық, гидрохимиялық және микробиологиялық зерттеулер жүргізу.

Зертхана қоршаған ортаның ластану деңгейін анықтауға, ластаушы заттардың құрамын зерттеуге және табиғи ресурстардың сапасын бағалауға бағытталған аналитикалық зерттеулер мен бақылау жұмыстарын жүзеге асырады. Зерттеу нәтижелері қоршаған ортаның жай-күйі туралы ғылыми негізделген қорытындылар жасауға, экологиялық мәселелерді анықтауға және табиғатты қорғау шараларын әзірлеуге негіз болады.

Қолданылатын талдау әдістері

Зертханада зерттелетін нысандардың ерекшеліктеріне, анықталатын көрсеткіштерге және қолданылатын әдістемелерге сәйкес заманауи физика-химиялық және аналитикалық әдістер пайдаланылады. Олардың қатарына:

Ионометрия – ерітінділердегі иондардың белсенділігін және тиісті көрсеткіштерді анықтау;

Гравиметрия – анықталатын компоненттердің мөлшерін масса бойынша анықтау;

Нефелометрия және турбидиметрия – ерітінділердің лайлылығын және бөлшектердің жарықты шашырату немесе өткізу ерекшеліктеріне негізделген көрсеткіштерді анықтау;

Органолептикалық әдістер – судың және басқа да зерттелетін нысандардың түсі, иісі, мөлдірлігі сияқты сипаттамаларын бағалау;

Потенциометрия – ерітінділердің потенциалын өлшеу арқылы pH және басқа да тиісті көрсеткіштерді анықтау;

Титриметрия – химиялық реакцияларға негізделген көлемдік талдау арқылы заттардың мөлшерін анықтау;

Флуориметрия – заттардың флуоресценциялық қасиеттерін пайдалана отырып, тиісті компоненттерді анықтау;

Фотометрия – жарықтың жұтылуын өлшеу негізінде зерттелетін заттардың концентрациясын анықтау.

Аталған әдістер зертхананың техникалық мүмкіндіктеріне, қолданылатын өлшеу құралдарына және бекітілген зерттеу әдістемелеріне сәйкес пайдаланылады.

Зертханалық жабдықтар мен өлшеу құралдары

Зертхана қоршаған орта нысандарына талдау жүргізуге арналған арнайы зертханалық жабдықтармен және өлшеу құралдарымен қамтамасыз етілген. Қолданылатын жабдықтар зерттелетін үлгілердің физика-химиялық, химиялық және басқа да көрсеткіштерін анықтауға мүмкіндік береді.

Өлшеулер Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген өлшеу құралдарын, тиісті стандартталған және валидацияланған әдістерді, сондай-ақ зертхананың құзыреті мен техникалық мүмкіндіктеріне сәйкес келетін әдістемелерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Зерттеу нәтижелерінің дұрыстығы мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін өлшеу құралдарының метрологиялық талаптарға сәйкестігіне және зерттеу рәсімдерінің сақталуына назар аударылады.

Зерттелетін қоршаған орта нысандары

Зертхана қоршаған орта компоненттерінің жай-күйін бағалау мақсатында төмендегі нысандарға аналитикалық зерттеулер мен бақылау жұмыстарын жүргізеді:

Атмосфералық ауа – ауа сапасының көрсеткіштерін және зерттеу әдістемелерінде көзделген ластаушы заттарды анықтау;

Жұмыс аймағының ауасы – өндірістік және еңбек ету ортасындағы ауа сапасын бағалау;

Табиғи жерүсті және жерасты сулары – су сапасының физика-химиялық және гидрохимиялық көрсеткіштерін зерттеу;

Ағынды сулар – ағынды судың құрамын және ластану деңгейін сипаттайтын көрсеткіштерді анықтау;

Ауызсу және минералды су – судың сапалық көрсеткіштерін зерттеу;

Топырақ – топырақтың химиялық құрамын, физика-химиялық қасиеттерін және ластану деңгейін бағалау;

Топырақтың радиациялық көрсеткіштері – тиісті өлшеу әдістері мен жабдықтарды пайдалана отырып, радиациялық жағдайды бағалау;

Микроклимат – үй-жайлар мен жұмыс орындарындағы температура, салыстырмалы ылғалдылық, ауа қозғалысының жылдамдығы сияқты көрсеткіштерді өлшеу;

Микробиологиялық зерттеу нысандары – зертхананың техникалық мүмкіндіктері мен тиісті әдістемелеріне сәйкес санитариялық-микробиологиялық көрсеткіштерді анықтау.

Зертхананың ғылыми-тәжірибелік маңызы

Зертхананың қызметі қоршаған орта сапасын бақылауға, табиғи ресурстардың жай-күйін бағалауға және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған. Зерттеу барысында алынған нәтижелер ғылыми жобаларды орындауда, қоршаған ортаның ластану көздерін анықтауда, экологиялық мониторинг жүргізуде және табиғатты қорғау шараларын ғылыми тұрғыдан негіздеуде пайдаланылуы мүмкін.

Зертхана ғылыми-зерттеу жұмыстары мен практикалық талдауларды ұштастыра отырып, қоршаған ортаны қорғау саласындағы өзекті мәселелерді шешуге және өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етуге үлес қосады.