Климаттың өзгеруіне қарсы саясат
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ түрік университеті
Саясаттың мақсаты
Университет экологиялық жауапкершілік пен тұрақты даму қағидаттарын өз қызметінің маңызды бөлігі деп санайды. Бұл саясат климаттың өзгеруіне ықпал ететін факторларды азайтуға, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға және университеттің климаттық қауіптерге төзімділігін арттыруға бағытталған.
Климаттың өзгеруі су тапшылығына, биологиялық әртүрліліктің азаюына, орман алқаптарының қысқаруына және ауа сапасының нашарлауына әкелуі мүмкін. Сондықтан университет білім беру, зерттеу, кампусты басқару және серіктестік қызметінде нақты экологиялық шараларды жүзеге асырады.
Негізгі бағыттар
- Энергия тиімділігін арттыру және жасыл энергияны енгізу
- Парниктік газ шығарындыларын азайту
- Қалдықтарды басқару және қайта өңдеу
- Су ресурстарын тиімді пайдалану
- Климаттың өзгеруіне бейімделу
- Қоғамдық және халықаралық ынтымақтастық
Энергия тиімділігі және жасыл энергия
Энергия тиімділігі қажетті нәтижеге ресурстарды ұтымды пайдалану арқылы қол жеткізуді білдіреді. Жасыл энергия қоршаған ортаға әсері төмен жаңартылатын энергия көздерін пайдалануға негізделеді.
Нормативтік негіз
- Энергияны үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру туралы заң № 541 IV, 2012 жыл
- Қазақстанның 2060 жылға дейін көміртексіздікке қол жеткізу стратегиясы
Халықаралық стандарттар
- ISO 50001 энергияны басқару жүйесі
- ISO 14001 қоршаған ортаны басқару жүйесі
Негізгі шаралар
- Кампустың энергия тұтынуын жүйелі есепке алу және азайту
- Энергия үнемдейтін жабдықтар мен технологияларды енгізу
- Жаңартылатын энергия көздерін қолдану мүмкіндігін кеңейту
Парниктік газ шығарындыларын азайту
Көмірқышқыл газы, метан және азот тотығы сияқты парниктік газдар жаһандық жылынуға ықпал етеді. Оларды азайту климаттың өзгеру қарқынын бәсеңдетуге көмектеседі.
Нормативтік негіз
- Қоршаған ортаны қорғау туралы заң № 212 III, 2007 жыл
- Париж келісімі бойынша Қазақстанның міндеттемелері
Халықаралық стандарттар
- ISO 14064 парниктік газ шығарындыларын есепке алу және азайту
Негізгі шаралар
- Университеттің көміртек ізін есептеу және бақылау
- Кампус көлік инфрақұрылымында электр көліктерін қолдануды кеңейту
- Жасыл кеңістіктерді көбейту
Қалдықтарды басқару және қайта өңдеу
Қалдықтарды басқару ресурстарды тиімді пайдалануға және қалдықтардың қоршаған ортаға әсерін азайтуға бағытталған.
Нормативтік негіз
- Қалдықтар туралы заң № 107 V, 2016 жыл
- Экологиялық кодекстегі қалдықтарды басқару талаптары
Халықаралық стандарттар
- ISO 14001 қоршаған ортаны басқару жүйесі
Негізгі шаралар
- Пластикті, қағазды және әйнекті бөлек жинау
- Органикалық қалдықтарды компосттау
- Бір реттік пластик өнімдерін қолдануды азайту
Су ресурстарын тиімді пайдалану
Суды тиімді пайдалану табиғи су жүйелерінің тұрақтылығын сақтауды және су шығынын азайтуды қамтиды.
Нормативтік негіз
- Қазақстан Республикасының Су кодексі № 481 II, 2003 жыл
- Су ресурстарын сақтау мен тиімді пайдалануға бағытталған мемлекеттік жоспарлар
Халықаралық стандарттар
- ISO 14046 су ізін есептеу
Негізгі шаралар
- Су үнемдейтін технологияларды енгізу
- Жаңбыр суын жинап қайта пайдалану
- Тұрмыстық ағын суларды тазалап қайта қолдану
Климаттың өзгеруіне бейімделу
Бейімделу шаралары климаттық қауіптерден болатын ықтимал залалды азайтып, инфрақұрылым мен университет қызметінің тұрақтылығын арттырады.
Нормативтік негіз
- Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы, 2003 жыл
- Париж келісімі бойынша міндеттемелер
Халықаралық стандарттар
- ISO 14090 климаттың өзгеруіне бейімделу қағидалары, талаптары және нұсқаулықтары
Негізгі шаралар
- Табиғи апаттарға төзімді инфрақұрылымды дамыту
- Климаттың өзгеруін болжауға бағытталған зерттеулер жүргізу
- Климаттық қауіптерге төзімділікті арттыру
Қоғамдық және халықаралық ынтымақтастық
Ынтымақтастық климат мәселелерін шешуге қажетті тәжірибе, білім және ресурстар алмасуға мүмкіндік береді.
Нормативтік негіз
- Халықаралық шарттар туралы заң
- Тұрақты даму мақсаттарына жету жөніндегі Қазақстанның міндеттемелері
Халықаралық стандарттар
- ISO 37001 ашықтық пен адалдықты қамтамасыз ету стандарты
Негізгі шаралар
- Климат мәселелері бойынша халықаралық форумдарға қатысу
- Ғылыми зерттеу жобалары аясында халықаралық ұйымдармен серіктестік орнату
- Университет қауымдастығын экологиялық бастамаларға тарту
Қорытынды
Университеттің климаттық саясаты экологиялық тұрақтылықты нығайтуға, қолданыстағы талаптар мен халықаралық стандарттарды сақтауға және экологиялық сананы қалыптастыруға бағытталған. Саясатты жүйелі іске асыру университеттің тұрақты даму мақсаттарына қосатын үлесін арттырып, оны экологиялық жауапты білім беру ұйымы ретінде дамытуға мүмкіндік береді.