Okul Öncesi ve İlkokul Eğitimi Bölümünün Tarihçesi

Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesinin kuruluş tarihi, Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı N. A. Nazarbayev tarafından 6 Haziran 1991 tarihinde imzalanan 329 sayılı “Ahmet Yesevi Türkistan Devlet Üniversitesinin Kurulmasına İlişkin” Kararnameye dayanmaktadır. Söz konusu kararname doğrultusunda Türkistan şehrinde bir yükseköğretim kurumu kurulmuş, böylece bölgede yükseköğretim sisteminin geliştirilmesi ve nitelikli uzmanların yetiştirilmesi için yeni imkânlar sağlanmıştır. Üniversitenin kuruluşu, öğretmen yetiştirme alanının gelişmesine de temel oluşturmuştur.

Okul Öncesi ve İlkokul Eğitimi Bölümünün kuruluşu ve gelişimi, üniversite bünyesinde öğretmen yetiştirme programlarının açılması ve kurumsal yapının zaman içerisinde yeniden düzenlenmesiyle yakından ilişkilidir.

1999–2000 öğretim yılında, “Felsefe Tarihi, Pedagoji ve Psikoloji” Bölümü bünyesinde 5B010200 kodlu “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” programı açılmış ve ilk öğrenciler kabul edilmiştir. Bu dönemde bölüm başkanlığı görevini Felsefe Bilimleri Doktoru, Profesör A. Abuov yürütmüştür. Bu gelişme, ilkokul eğitimi alanında nitelikli öğretmenlerin yetiştirilmesine yönelik ilk adımlardan biri olmuştur.

2002–2003 öğretim yılında, üniversitede gerçekleştirilen yapısal değişiklikler doğrultusunda “Felsefe Tarihi, Pedagoji ve Psikoloji” Bölümünden ayrılarak pedagojik uzmanlık alanlarına hizmet veren bağımsız bir “Pedagoji” Bölümü kurulmuştur. 5B010200 kodlu “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” programı bu yeni bölümün bünyesine dâhil edilmiştir. Bölüm başkanlığı görevini Pedagoji Bilimleri Adayı, kıdemli öğretim görevlisi K. Ibraimjanov üstlenmiştir.

2003 yılında, üniversite bünyesinde Pedagoji Fakültesi kurulmuş ve fakülte dekanlığına Pedagoji Bilimleri Adayı, kıdemli öğretim görevlisi K. Ibraimjanov atanmıştır. Fakülte bünyesinde “İlkokul Öğretimi Pedagojisi”, “İlkokul Öğretimi Yöntemleri” ve “Genel Pedagoji ve Psikoloji” olmak üzere üç bölüm faaliyet göstermiştir. Bu bölümlere sırasıyla Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent B. Kulahmet; Pedagoji Bilimleri Doktoru, Profesör E. Omar ve Pedagoji Bilimleri Adayı, kıdemli öğretim görevlisi J. Beysenbekov başkanlık etmiştir.

28 Ekim 2004 tarihinde, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Senatosunun 1 sayılı toplantısında alınan karar doğrultusunda “Genel Pedagoji ve Psikoloji” Bölümü, “Genel Psikoloji” ile “Genel Pedagoji ve Etnopedagoji” olmak üzere iki bağımsız bölüme ayrılmıştır. “Genel Pedagoji ve Etnopedagoji” Bölümünün başkanlığına Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent B. Ortaev, “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” Bölümünün başkanlığına ise Pedagoji Bilimleri Doktoru, Profesör E. Omar atanmıştır.

2003–2014 yılları arasında, ilkokul ve okul öncesi eğitim alanlarında öğretmen yetiştiren bölümlerin yönetiminde alanında tanınmış bilim insanları görev almıştır. Bu kapsamda “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” Bölümüne 2003–2007 yıllarında Pedagoji Bilimleri Doktoru, Profesör E. Omar; 2007–2010 yıllarında Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent S. Kojageldiyeva; 2010–2012 yıllarında Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent B. Ortaev ve 2012–2014 yıllarında Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent Vekili G. Tokkulova başkanlık etmiştir.

Bunun yanı sıra, “Genel Pedagoji ve Etnopedagoji” Bölümü 2006–2007 öğretim yılından 2009 yılına kadar Kazakistan'ın tanınmış eğitim bilimcilerinden Pedagoji Bilimleri Doktoru, Profesör L. K. Kerimov tarafından yönetilmiştir. 2009–2010 öğretim yılında bölüm başkanlığına Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent Vekili G. Kaybuldayeva, 2011–2012 öğretim yılında ise Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent Vekili A. Rısbekova atanmıştır.

Profesör L. K. Kerimov'un başkanlık yaptığı dönemde “Genel Pedagoji ve Etnopedagoji” Bölümü bünyesinde 5B010100 kodlu “Okul Öncesi Eğitim ve Yetiştirme” programı açılarak ilk öğrenciler kabul edilmiştir. Böylece üniversitede ilkokul öğretmenliği alanının yanı sıra okul öncesi eğitim alanında da öğretmen yetiştirme sürecinin temelleri atılmıştır.

Bölümün Yeniden Yapılandırılması ve Eğitim Programlarının Birleştirilmesi

2014–2015 öğretim yılında, üniversitenin kurumsal yapısında gerçekleştirilen değişiklikler kapsamında Tarih ve Pedagoji Fakültesi, Beşerî Bilimler Fakültesi olarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu süreçte okul öncesi eğitim ve ilkokul eğitimi alanları tek bir akademik birim altında birleştirilmiş ve Beşerî Bilimler Fakültesi bünyesinde “Eğitim Teknolojileri” Bölümü oluşturulmuştur.

Söz konusu yeniden yapılandırma, okul öncesi ve ilkokul eğitimi alanlarında öğretmen yetiştirme süreçlerinin bütünleştirilmesini, akademik ve metodolojik çalışmaların koordinasyonunu ve öğretmen yetiştirme programları arasında sürekliliğin sağlanmasını amaçlamıştır.

İlerleyen yıllarda bölüm bünyesinde 6B01202 kodlu “Okul Öncesi Eğitim ve Yetiştirme”, 7M01202 kodlu “Okul Öncesi Eğitim ve Yetiştirme Pedagojisi”, 6B01303 kodlu “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” ve 7M01303 kodlu “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” eğitim programları yürütülmüştür.

2014–2023 yılları arasında, “Eğitim Teknolojileri” Bölümünün başkanlığı görevini farklı dönemlerde Pedagoji Bilimleri Doktoru, Profesör B. Ortaev; PhD, Doçent A. A. Kuralbayeva; Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent Vekili A. Rısbekova; PhD, Doçent Vekili B. Auezov ve Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent A. A. Jumadullayeva yürütmüştür.

2024–2025 ve 2025–2026 öğretim yıllarında bölüm başkanlığı görevini Pedagoji Bilimleri Adayı, Doçent Vekili A. Rısbekova üstlenmiştir.

Bu dönemlerde okul öncesi ve ilkokul eğitimi alanlarında bilimsel araştırmalar ve eğitim-öğretim faaliyetleri sürdürülmüş, eğitim programlarının geliştirilmesine ve geleceğin öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerinin artırılmasına özel önem verilmiştir.

Bölümün Günümüzdeki Gelişim Süreci

Üniversitenin kurumsal yenilenme süreci kapsamında bölüm, faaliyetlerini “Okul Öncesi ve İlkokul Eğitimi Bölümü” adı altında sürdürmeye başlamıştır. Günümüzde bölüm, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesinin Eğitim ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Fakültesi bünyesinde faaliyet göstermektedir.

Bölümün temel amacı, okul öncesi ve ilkokul eğitimi alanlarında yüksek nitelikli ve mesleki yeterliliklere sahip öğretmenler yetiştirmek, eğitim programlarını geliştirmek ve eğitim bilimleri alanında bilimsel araştırmalar yürütmektir.

Bölümde öğrencilerin teorik bilgilerini uygulamalı öğretmenlik deneyimleriyle bütünleştirmelerine özel önem verilmektedir. Bu amaçla çeşitli eğitim kurumlarıyla iş birliği ilişkileri kurulmuş, öğretmenlik uygulamalarının düzenlenmesi ve ikili eğitim sisteminin uygulanması için iş birliği anlaşmaları imzalanmıştır.

Bu kapsamda, 6B01202 kodlu “Okul Öncesi Eğitim ve Yetiştirme” programı çerçevesinde “Aliya” ve “Baldırgan” kreş ve anaokullarıyla; 6B01303 kodlu “İlkokul Öğretiminin Pedagojisi ve Yöntemleri” programı kapsamında ise 23 No.lu Bilişim Teknolojileri Lisesi ve M. Abenova Ortaöğretim Okulu ile ikili eğitim sistemi uygulanmaktadır. Bu iş birlikleri, öğrencilerin mesleki deneyim kazanmalarına, öğretmenlik mesleğinin uygulamaya yönelik özelliklerini öğrenmelerine ve gelecekteki meslek yaşamlarına uyum sağlamalarına katkıda bulunmaktadır.

2024–2025 öğretim yılından itibaren, “Öğretmen Eğitiminin Kapasitesinin Güçlendirilmesi” projesi kapsamında bölümde 6B01222 kodlu “Okul Öncesi Eğitim (IP)” ve 6B01323 kodlu “İlkokul Eğitimi (IP)” eğitim programlarına öğrenci kabul edilmeye başlanmıştır.

Söz konusu eğitim programları, geleceğin öğretmenlerinin mesleki eğitimlerinin modernleştirilmesini, çağdaş pedagojik yaklaşımları benimsemelerini ve eğitim-öğretim süreçlerinde yenilikçi teknolojileri etkili biçimde kullanma becerilerinin geliştirilmesini hedeflemektedir.

Bölümün bilimsel araştırma faaliyetleri, onaylanmış araştırma alanları ve konuları doğrultusunda yürütülmektedir. Akademik personel, okul öncesi ve ilkokul eğitiminin güncel sorunları üzerine araştırmalar yapmakta, eğitim ve öğretim materyalleri geliştirmekte ve eğitim içeriğinin iyileştirilmesine katkı sağlamaktadır.

2025–2026 öğretim yılında, eğitim programlarının müfredatları doğrultusunda akademik personel ihtiyacının karşılanmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiş ve belirli derslerin yürütülmesi amacıyla ilgili iş sözleşmeleri imzalanmıştır. Bu döneme ait bilgilere göre bölümde 4 Pedagoji Bilimleri Adayı, 5 PhD derecesine sahip akademisyen ve alanında deneyimli öğretim elemanları görev yapmıştır.

2026–2027 öğretim yılından itibaren, “Okul Öncesi ve İlkokul Eğitimi Bölümü” başkanlığına PhD derecesine sahip kıdemli öğretim görevlisi Sultanbek Malik Jupanbekulı atanmıştır.

Günümüzde bölüm, uzun yıllara dayanan bilimsel ve pedagojik birikimini ve köklü akademik geleneklerini koruyarak eğitim kalitesinin artırılması, öğretmen yetiştirme programlarının güncellenmesi, bilimsel araştırmaların geliştirilmesi ve eğitim kurumlarıyla mesleki iş birliğinin güçlendirilmesi yönündeki çalışmalarını sürdürmektedir.

Okul Öncesi ve İlkokul Eğitimi Bölümü, kuruluşundan günümüze kadar edindiği akademik deneyim ve birikim doğrultusunda, çağdaş öğretmen eğitimi sisteminin gerekliliklerini karşılayan, mesleki yeterlilikleri gelişmiş, yaratıcı ve sorumluluk sahibi öğretmenler yetiştirmeyi temel önceliklerinden biri olarak benimsemektedir.