TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜREL MİRASI: ULUSLARARASI SEMPOZYUM DÜZENLENDİ

Üniversitemizde “II. Uluslararası Türk Dünyasının Kültürel Mirası ve Sürekliliği Sempozyumu” gerçekleştirildi. Geniş katılımlı bilimsel etkinlik, üniversitemiz ile Türkiye Cumhuriyeti Pamukkale Üniversitesi iş birliğinde düzenlendi. Sempozyuma Kazakistan, Türkiye, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Azerbaycan, Moğolistan, Macaristan, Çekya, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve Ürdün'den bilim insanları ve araştırmacılar katıldı.

Sempozyumda, Türk dünyasının zengin kültürel mirasının bilimsel açıdan incelenmesi, tarihî ve manevi değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasının araştırılması, ortak kültürel ve bilimsel bağların güçlendirilmesi ve bu alanda uluslararası bilimsel deneyim paylaşımına olanak sağlanması amaçlandı.

Sempozyumun açılışında konuşan Pamukkale Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Güngör, şu ifadeleri kullandı: “Bir milletin gücü, kendi değerlerini koruyabilmesinde ve bu değerleri gelecek nesillere emanet edebilmesinde yatar. Bizler, Orhun Yazıtları'ndan Dîvânu Lugâti't-Türk'e, Kutadgu Bilig'den Dede Korkut Kitabı'na, Manas Destanı'ndan Hoca Ahmet Yesevi'nin hikmetlerine uzanan büyük bir medeniyetin evlatları ve mirasçılarıyız. Ortak mirasımızın temelinde dilimiz, dinimiz, sanatımız, edebiyatımız, gelenek ve göreneklerimiz ile insanı merkeze alan medeniyet anlayışımız bulunmaktadır. Köklerinden kopmuş, kendi kimliğinden uzaklaşmış bir neslin geleceğe güvenle ilerlemesi mümkün değildir. Günümüzde dünya büyük bir değişim sürecinden geçiyor. Böyle bir dönemde insanın kendi kimliğini, millî benliğini ve değerlerini koruyabilmesi her zamankinden daha önemli hâle gelmiştir. Özellikle Türk dünyasındaki bütün yükseköğretim kurumlarına önemli sorumluluklar düşmektedir. Geçmişten devraldığımız zengin mirası bilimsel yöntemlerle araştırmalı, kültürel değerlerimizi sistemli biçimde kayıt altına almalı ve dijital çağın sunduğu imkânlardan yararlanarak gelecek nesillere aktarmalıyız.”

Prof. Dr. Mahmut Güngör ayrıca yapay zekâ, dijital arşivleme, kültür turizmi ve akademik araştırmalar alanlarında ortak girişimlerin hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti. Bu kapsamda üniversitemizin tarihî ve kültürel mirasın tanıtılmasına yönelik çalışmalarını takdir ederek Rektör Zhanar Temirbekova'ya ve üniversite çalışanlarına teşekkür etti.

Ardından söz alan Rektör Zhanar Temirbekova, konuşmasında şu değerlendirmelerde bulundu: “Öncelikle kültürel miras nedir? Biz onu neden koruyoruz? Neden bu kadar önem veriyoruz? Bu mesele yalnızca Kazakistan'ın ya da Türk dünyasının değil, bütün dünyanın üzerinde durduğu bir konudur. Dünyada UNESCO gibi büyük bir uluslararası kuruluş bulunmaktadır. Bu kuruluş bünyesinde her ülkenin millî komisyonları faaliyet göstermektedir. Söz konusu komisyonlar, ülkelerindeki en değerli kültürel varlıkları ve tarihî eserleri UNESCO listelerine dâhil etmek için çalışmalar yürütmektedir. Çünkü insanlık tarihi boyunca her ülkenin ve her milletin dünya kültürüne ve medeniyetine kendine özgü katkıları olmuştur. Peki, Türk medeniyetinin dünya medeniyetine katkıları nelerdir? Her biriniz bu soruya öğrenim gördüğünüz alan açısından cevap verebilirsiniz. Çünkü Türk halklarının kültürel mirası son derece zengindir. Bu miras; altın ve demir üretimi, bozkırlardaki yabani atların evcilleştirilmesi gibi insanlık medeniyetine katkı sağlayan tarihî gelişmeleri, tarım ve üretim alanındaki başarıları, kültür ve müzik alanındaki değerleri kapsamaktadır. Ancak bütün bu zenginliği araştırmak, doğru anlamak, tanıtmak ve günümüz koşullarına uyarlamak büyük önem taşımaktadır.”

Rektör Zhanar Temirbekova ayrıca Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nde, Türk devletlerinin ortak tarih ve kültürel mirasın araştırılmasının yanı sıra ekonomi, turizm, inşaat ve diğer önemli alanlarda ortak projeler gerçekleştirmesine ilişkin konuların gündeme geldiğini belirtti.

Özellikle yapay zekâ çağında ortaya çıkan yeni fırsatlardan etkin biçimde yararlanılması gerektiğini vurgulayan Temirbekova, sempozyum katılımcılarına başarılı ve verimli çalışmalar diledi.

Rektör Vekili Peyami Battal ise konuşmasının başında, böylesine kapsamlı bir bilimsel buluşmanın başarılı bir şekilde düzenlenmesine katkı sağlayan üniversitemizin ve Pamukkale Üniversitesinin organizasyon komitelerine teşekkür etti. Ardından Türk dünyasının ortak kültürel mirasının korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine değindi.

Peyami Battal, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Kültürel miras yalnızca geçmiş dönemlerden günümüze ulaşan tarihî eserlerden ibaret değildir. Kültürel miras; dilimiz, hafızamız, tarihimiz, ezgilerimiz, sanatımız, inançlarımız, değerlerimiz ve bizleri bir bütün hâlinde birleştiren ortak ruhumuzdur. Her şeyden önemlisi kültürel miras, gelecek nesillere karşı taşıdığımız sorumluluktur. Bizler yalnızca geçmişin mirasçıları değil, aynı zamanda geleceğe bırakılacak emanetin sorumluluğunu taşıyan insanlarız. Bugünkü sempozyumun amacı, Kaşgarlı Mahmud'dan Dede Korkut'a, Yusuf Has Hacib'den Hoca Ahmet Yesevi'ye, Mağjan Jumabayev'den günümüz bilim ve kültür insanlarına kadar uzanan büyük kültürel sürekliliğin kopan halkalarını yeniden birleştirmektir. Bu manevi süreklilik zincirinin yeni halkalarını hep birlikte oluşturacağımıza inanıyorum.”

Sempozyumun açılış töreninin ardından genel oturuma geçildi. Oturumda Türk dünyasında gastronomi turizmi, ortak Türk kültürel hafızasının edebî eserlerdeki yansımaları, Semey şehrindeki Tatar yerleşiminin tarihî ve kültürel önemi, Özbekçeden İngilizceye çeviri sorunları ve Kırgızcadaki dinî terimlerin oluşumunda Türkçe, Farsça ve Arapçanın etkileri başta olmak üzere çeşitli konular ele alındı.

Öğleden sonra bilimsel program altı ayrı oturumda devam etti. Araştırmacılar, Türk halklarında tabu ve yasak ifadeler, dijital çağda millî değerler eğitimi, “Yedi Ata” geleneğinin eğitim sistemindeki yeri, ebeveynler ile çocuklar arasındaki manevi bağlar, Türk halklarının destanları ve millî gelenekleri üzerine bildiriler sundu.

Bunun yanı sıra yapay zekâ destekli çevirinin özellikleri, Türk dilleri arasındaki kültürel ve morfolojik farklılıklar, farklı tarihsel dönemlerde edebiyatın ve dilin gelişimi, Türk-İslam dünyasının dinî ve kültürel mirası ile turizmin kültürlerarası diyaloğun geliştirilmesindeki rolü de bilimsel açıdan değerlendirildi.

Sempozyum kapsamında bilim insanları ve araştırmacılar, bildirilerini yüz yüze ve çevrim içi olarak sunarak güncel bilimsel konular üzerinde görüş alışverişinde bulundu. Böylece sempozyum, Türk dünyasının ortak kültürel mirasının daha kapsamlı biçimde araştırılmasına, bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesine ve tarihî ve manevi değerlerin kuşaklar arasındaki sürekliliğinin korunmasına katkı sağlayan önemli bir uluslararası bilimsel platform oldu.