Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде 2024 жылы Түркістан қаласында құрылған Металлографиялық рентгеноструктуралық талдау зертханасы жаратылыстану ғылымдары бағытында ғылыми-зерттеу және білім беру қызметін жүзеге асырады. Зертхананың негізгі мақсаты – әртүрлі материалдардың құрылымдық және физикалық қасиеттерін зерттеу, олардың фазалық құрамын анықтау және заманауи талдау әдістері арқылы материалдардың сипаттамаларын бағалау.
Зертхананың негізгі қызмет бағыттарына материалдардың фазалық құрамына рентгеноструктуралық талдау жүргізу, термогравиметриялық талдау (ТГА), дифференциалдық термиялық талдау (ДТА), дифференциалдық сканерлеуші калориметрия (ДСК) сынақтарын орындау, сондай-ақ материалдардың микроқаттылығын өлшеу кіреді. Аталған зерттеу әдістері материалдардың құрылымдық ерекшеліктерін, температура әсерінен болатын өзгерістерін және механикалық қасиеттерін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл зертханалық жұмыстар материалтану саласындағы ғылыми зерттеулердің сапасын арттыруға және жаңа материалдарды әзірлеу мен олардың қасиеттерін жетілдіруге бағытталған ғылыми міндеттерді шешуге ықпал етеді.
Қазіргі уақытта зертхана бірнеше ғылыми жобаны жүзеге асыруға қатысады. Олардың қатарында AP22787358 «Мақта тазалау машиналарының аралау дискілеріне арналған қорғаныс наноқұрылымды жабындарды өндірудің тиімді технологияларын әзірлеу», BR24992925 «Шығыс Қазақстан облысының тау-кен металлургия саласының тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін бәсекеге қабілетті ғылыми-негізделген технологияларды енгізу және әзірлеу», AP26103943 «Газтурбиналық қозғалтқыш қалақтарының жоғары температураға және тозуға төзімділігін арттыру үшін квазикристалды жабынды әзірлеу және зерттеу», сондай-ақ AP26194265 «Сутегін сақтау және тасымалдаудың озық жүйелерін құру үшін палладий негізіндегі наноқұрылымды металл гидридтерін әзірлеу және зерттеу» жобалары бар.
Зертхананың ғылыми-зерттеу қызметімен байланысты аяқталған жобалардың бірі – AP19579179 «Ядролық өнеркәсіпте қолданылатын цирконий қорытпасын гидрленуден және жоғары температурадан қорғауға арналған композициялық металл-керамикалық жабын жасау». Бұл бағыттағы зерттеулер материалдардың құрылымын, қасиеттерін және сыртқы факторлардың әсеріне төзімділігін зерттеудің маңыздылығын көрсетеді.
Зертхана қызметінің нәтижесінде қазіргі уақытта 5 патент алынған. Технологиялық дайындық деңгейі TRL 4–6 аралығында көрсетілген. Бұл деңгейлер технологиялық шешімдерді зертханалық жағдайда тексеруді, тәжірибелік үлгілерді әзірлеуді және олардың жұмыс істеу мүмкіндіктерін бағалауды қамтуы мүмкін.
Зертхана жұмысына кіші ғылыми қызметкер қатысады. Зертханаға жауапты тұлға – Балтабаева Дильноза.
Байланыс ақпараты:
Телефон: +7 707 431 3105
Электрондық пошта: dilnoza.baltabayeva@ayu.edu.kz
Зертхананың қызметі материалдардың құрылымдық, термиялық және механикалық қасиеттерін кешенді зерттеуге, ғылыми жобаларды іске асыруға және университеттің ғылыми-зерттеу әлеуетін дамытуға бағытталған.